Silesia Noir oczami Irka Widery

Ksiōnżka Marcina Szewczyka Silesia Noir, to lektōra musowo dlo tych, kerzy majōm upodobanie ku czornym kryminalgyszichtōm. Nale dejcie pozōr, bo kej uż napoczniecie czytać, to blank gibko przepōmnicie ô cołkim świocie, kery je wele wos. Przepōmnicie se ô wychłodniyntym tyju we szolce, ô tym co sie uż downo zećmiło a na kościele hned piźnie drugo w nocy. Przepōmnicie, co za sztyry godziny zaś trza bydzie stanōnć na szychta, a wasza połōwka sie zwyrto uż trzidziesty roz we prōznym łōżku.

Bo ta gyszichta poradzi wos wciōngnōnć jako barzoły, urzyc jako gryfny landszaft eli melodyjo, zbamōncić fest jako gryfno frela eli karlus, co fto woli. I dobrze, bo po to ôstała zrychtowano.

Autōr je świadōm kożdego zdanio, kożdego wyrażynio, kożdyj szkryfy kero stawio. Kludzi nos sprownie kej rozwożny fater, bez tyn swōj wyônaczōny, wyforsztelowany a akuratnie naszkryflany świot. Świot czorny, grobski, zmaraszōny mordyrstwym, zgłobōm a felernymi persōnami, nale tyż świot fest powobny, tajymny a bez to po swojimu urodny.

Momy sam wszysko, co przizwolo nom na wciepanie ônego romana na zorta, kero sie mianuje noir. Mōmy sam umrzika, a bodej i pora inkszych tyż. Mōmy podszukōnek ze gyszichtōm ze zadku. Mōmy lagramynckigo mordyrza, kery niy reszpektuje żodnych prawideł. Mōmy sznupoka fest ścioranego bez żywobyci, kerego ku tymu tropi jeszcze pora felernych zwykōw. Mōmy jego kamratōw ze pozwyrtanymi życiorysami. Mōmy roztomajtych szandarōw, żydowsko familijo, wrazidlatego awisorza a powabno frela. Mōmy pragliwoś, stratne idyje, pofyrtanie, tragedyjo a przajanie.

Nale ôsobliwie momy Gōrny Ślōnsk ze poczōntku dwadziestego storocza. Ze kalnym luftym, poharatany po Srogij Wojnie, potajlowany szlogami na sztrasach. Gōrny Ślōnsk, kery Autōr ôpisuje tak lekuśko, choby szpacyrōwoł tedy w tamtyn czos ze swojimi bohatyrami. Ôpisuje cołko gyszichta we naszyj mowie, co yno przidowo jeszcze wiyncyj wiary tymu, co je naszrajbowane.

Jo widza buch Marcina Szewczyka we kożdyj bibliotyce na fachu wele takich szkryflokōw jako Dashiell Hammett, Raymond Chandler, Ross Mcdonald.

Irek Widera

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Wpisz taką liczbę, by działanie było poprawne. *